Opracowanie: redakcja Odżywka białkowa ·
Czym jest odżywka białkowa
Odżywka białkowa to sproszkowany produkt spożywczy z dużą zawartością białka. Najczęściej powstaje z mleka, ale coraz więcej jest wersji roślinnych, a nawet z wołowiny. Po zmieszaniu z wodą, mlekiem lub napojem roślinnym daje szybki napój, który wiele osób pije zamiast przekąski albo dodaje do śniadania. Proszek można też wsypać do owsianki, naleśników, jogurtu czy domowych wypieków.
Odżywka nie jest lekiem ani cudownym środkiem. To po prostu wygodna forma białka, które znajdziesz też w zwykłym jedzeniu: twarogu, jajkach, mięsie, rybach czy roślinach strączkowych. Dlatego przy wyborze najwięcej mówią rzeczy bardzo praktyczne: z czego jest zrobiona, ile białka ma porcja, ile ta porcja kosztuje i czy smak Ci odpowiada. Tak też ułożyliśmy nasz ranking odżywek białkowych: porównujemy ceny, opinie klientów i opisy ze sklepów, a nie obietnice z reklam.
W naszym porównaniu jest 12 produktów z dwóch sklepów, OstroVit i Myprotein. Kosztują od 59,99 zł do 344,49 zł za opakowanie, a opakowania mają od 400 g do 1 kg. Już te liczby pokazują, że sama cena na półce niewiele mówi. Poniżej wyjaśniamy po kolei, na co patrzeć.
Rodzaje białka: serwatka, kazeina i białka roślinne
Najpopularniejsza jest serwatka, czyli białko z mleka, które zostaje przy produkcji sera. Występuje w kilku formach:
- Koncentrat serwatki (WPC) to najczęstszy i zwykle najtańszy wybór. Liczba przy skrócie, na przykład WPC80, oznacza docelową zawartość białka w proszku. Przykład z naszego porównania: OstroVit 100% Whey Protein, lider rankingu.
- Izolat serwatki (WPI) jest dalej oczyszczany. Zwykle ma więcej białka w 100 g, a mniej tłuszczu i laktozy, ale kosztuje więcej. W zestawieniu izolaty kosztują od 21,43 zł do 36,40 zł za 100 g.
- Clear whey to izolat przygotowany tak, by po zmieszaniu z wodą przypominał klarowny napój, a nie mleczny shake.
- Kazeina to drugie główne białko mleka. Kazeina micelarna daje gęstszą konsystencję i dobrze nadaje się do deserów białkowych.
Kto nie je nabiału, ma do wyboru białka roślinne. W naszym porównaniu są dwa: izolat białka sojowego i mieszanka białka z grochu i bobu. Białko sojowe ma bardziej wyrazisty smak, a mieszanki z grochu bywają gęstsze i lekko ziemiste. Osobną, rzadszą grupą jest białko wołowe, czyli hydrolizat białek z wołowiny. Nie zawiera ono białek mleka, ale jego smak różni się od słodkiej serwatki.
Pamiętaj też o alergenach. Mleko i soja należą do alergenów, które producent musi wyraźnie oznaczyć na etykiecie. Jeśli masz alergię lub nietolerancję, czytaj skład każdego produktu, także w wersjach smakowych, bo dodatki mogą się różnić.
Jak czytać etykietę i opis w sklepie
Na etykiecie odżywki najważniejsza jest tabela wartości odżywczych. Zwykle podaje ona wartości na 100 g i na jedną porcję. Zwróć uwagę na kilka rzeczy:
- Wielkość porcji. Producenci liczą porcję różnie, na przykład 25 g, 30 g albo jedną miarkę. Porównując produkty, patrz na tę samą jednostkę.
- Białko na porcję. W opisach Myprotein znajdziesz wartości od 20 g w kawie białkowej do 25 g w izolacie sojowym. Słowo „do” oznacza górną granicę: w wersjach smakowych bywa nieco mniej.
- Kalorie i cukier. Część opisów podaje je wprost, na przykład do 106 kcal w porcji izolatu sojowego lub około 115 kcal w porcji Impact Plant Protein.
- Skład. Na początku listy składników jest zawsze to, czego jest najwięcej. Dalej znajdziesz aromaty, słodziki i zagęstniki.
- Dodatki. Niektóre produkty mają coś więcej niż białko, na przykład kawę i kofeinę albo peptydy kolagenowe i witaminę C.
Opisy w sklepach bywają bardzo różne. OstroVit podaje często tylko rodzaj białka i smak, a pełne dane są na zdjęciu etykiety. Myprotein pisze dłuższe opisy z wartościami na porcję. Jeśli sklep czegoś nie podaje, nie zgaduj: otwórz zdjęcie etykiety albo zapytaj obsługę sklepu. Dobrze też sprawdzić, czy wybrany smak ma te same wartości co wersja opisana w tekście.
Cena za porcję i cena za 100 g
Cena opakowania wprowadza w błąd, bo opakowania mają różną wagę. Lepiej porównywać cenę za 100 g proszku albo za jedną porcję. W naszym zestawieniu różnice są duże:
- Najtańsza za 100 g jest odżywka wołowa OstroVit: 8,57 zł. Wśród produktów z opiniami klientów najtańsza jest kazeina micelarna OstroVit: 9,57 zł.
- Lider rankingu, koncentrat OstroVit, kosztuje 17,14 zł za 100 g.
- Najdroższe są izolat Impact Whey Isolate (36,40 zł) i napój clear z kolagenem (34,45 zł za 100 g).
Tam, gdzie sklep podaje liczbę porcji, policzyliśmy też koszt jednej porcji. Najmniej płacisz za Impact Plant Protein: 3,38 zł. Klasyczny Impact Whey i Impact Whey Milkshake wychodzą po 5,65 zł, kawa białkowa 7,90 zł, a izolat Impact Whey Isolate 10,92 zł. Pamiętaj, że ceny w sklepach internetowych często się zmieniają, zwłaszcza przy promocjach. Policz koszt porcji w chwili zakupu i dolicz dostawę.
Większe opakowanie zwykle obniża cenę za 100 g, ale ma sens dopiero wtedy, gdy wiesz, że smak Ci odpowiada. Przy pierwszym zakupie nowej marki lub nietypowego smaku lepiej wybrać mniejszą paczkę.
Smak, przygotowanie i przechowywanie
Smak to powód, dla którego wiele osób porzuca odżywkę po kilku tygodniach. Dlatego warto czytać opinie klientów, zwłaszcza te, które opisują konkretny smak. W naszym zestawieniu są klasyczne smaki deserowe, jak wanilia i czekolada, słodki milkshake, kawa i matcha, a nawet nietypowy smak ogórkowo-miętowy w napoju clear. Najwyższą średnią, 4,89/5, klienci dali kawie białkowej Myprotein.
Przygotowanie jest proste. Do shakera wlej najpierw płyn, potem wsyp proszek i mocno wstrząśnij przez kilkanaście sekund. Z mlekiem napój jest gęstszy i bardziej kremowy, z wodą lżejszy. Odżywki roślinne często potrzebują więcej płynu albo blendera. Napoje typu clear miesza się tylko z zimną wodą, a pianę warto odczekać chwilę.
Proszek przechowuj w suchym, chłodnym miejscu, z dala od słońca. Zamykaj opakowanie szczelnie po każdym użyciu i używaj suchej miarki, bo wilgoć szybko robi grudki. Sprawdź datę minimalnej trwałości i zalecenia producenta na etykiecie, w tym zalecaną porcję dzienną. Shaker myj od razu po użyciu, bo resztki mleka szybko nabierają nieprzyjemnego zapachu.
Zakupy w internecie i prawa konsumenta
Wszystkie produkty z porównania kupisz przez internet. Przed zamówieniem sprawdź koszt dostawy, czas wysyłki i warunki zwrotu. Przy zakupie online zwykle masz 14 dni na odstąpienie od umowy, ale przy żywności w zapieczętowanym opakowaniu sklepy mogą ograniczyć zwrot po otwarciu. Szczegóły opisuje UOKiK. Informacje o bezpieczeństwie żywności i suplementów w Polsce publikuje Główny Inspektorat Sanitarny.
Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, wybierz produkt z dużą liczbą opinii i umiarkowaną ceną za 100 g, a potem sprawdzaj inne smaki i rodzaje. Pełne zestawienie wszystkich 12 produktów znajdziesz w naszym rankingu odżywek białkowych, a sposób liczenia ocen w metodologii.
Czytaj dalej
Najczęstsze pytania
Czym różni się WPC od WPI?
WPC to koncentrat, a WPI izolat serwatki. Izolat jest dalej oczyszczany, zwykle ma więcej białka w 100 g i kosztuje więcej.
Jak porównać ceny odżywek białkowych?
Licz cenę za 100 g albo za porcję, a nie za opakowanie. W naszym porównaniu 100 g kosztuje od 8,57 zł do 36,40 zł.
Czy odżywkę białkową można mieszać z mlekiem?
Tak, klasyczne odżywki miesza się z wodą, mlekiem lub napojem roślinnym. Wyjątkiem są napoje typu clear, które przygotowuje się z wodą.
Jaka odżywka białkowa bez laktozy i nabiału?
Bez nabiału są odżywki roślinne, na przykład sojowa lub z grochu i bobu, a także białko wołowe. Zawsze sprawdź skład na etykiecie.
Jak przechowywać odżywkę białkową?
W suchym, chłodnym miejscu, w szczelnie zamkniętym opakowaniu i z suchą miarką. Termin przydatności podaje etykieta.